Türk Akademisyenler Birliği tarafından Cumhuriyetin 102. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen “Cumhuriyetin 102. Yılı Özel Paneli”, Türk dünyasından yoğun bir katılımla çevrim içi olarak gerçekleştirildi. Programda Prof. Dr. Sinever Esin Dayı geçmişteki geçici Türk cumhuriyetleri tecrübeleri üzerinden Cumhuriyetin köklü tarihi arka planını aktarırken, Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel Türk töresinde kadının birleştirici gücünü ve Türk dünyasındaki kadın hareketlerini, Doç. Dr. Ümmü Gülsüm Candeğer ise milli bayramların toplumsal bütünleşmedeki rolü ile Cumhuriyetin ilanıyla geçilen kabine sisteminin önemini ele aldı. Azerbaycanlı yazar Aygül Barayım’ın açılış konuşmasıyla renk katılan etkinlik, Anadolu’dan Türkistan’a uzanan ortak tarihi mirasın ve Cumhuriyet değerlerinin gelecek nesillere aktarılması kararlılığı vurgulanarak tamamlandı.
Türk Akademisyenler Birliği, Cumhuriyetin 102. yıl dönümü kapsamında geniş katılımlı ve anlamlı bir çevrim içi panel programı gerçekleştirdi. Türk dünyasının farklı bölgelerinden akademisyen, yazar ve temsilcileri bir araya getiren “Cumhuriyetin 102. Yılı Özel Paneli” büyük bir coşku ve heyecanla takip edildi.
Programın açılışında söz alan Azerbaycanlı yazar Aygül Barayım, kardeş coğrafyadan selamlar ileterek Cumhuriyetin tüm Türk dünyası için taşıdığı ortak değere dikkat çekti ve 29 Ekim’in sadece Anadolu’da değil; Bakü’den Bişkek’e, Taşkent’ten Türkmenbaşı’na kadar uzanan ortak bir gurur günü olduğunu vurguladı.
Panelde sırasıyla söz alan alanında uzman akademisyenler, Cumhuriyet olgusunu tarihi, kültürel ve toplumsal boyutlarıyla ele aldı:
Prof. Dr. Sinever Esin Dayı, “Türk Tarihinde Üç Cumhuriyet” başlıklı sunumunda; Cumhuriyet ilanına giden sürecin bir gecede yaşanmadığını, arkasında köklü bir tarihi birikim olduğunu belirtti. 1878 Batı Trakya Rodoplar Türk Hükümeti, 1913 Batı Trakya Türk Cumhuriyeti ve Cenub-ı Garbi Kafkas Hükümeti gibi tarihi tecrübelerin, halkın kendi kaderini tayin etme iradesinin ve Milli Mücadele dönemindeki kongrelerin Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini nasıl şekillendirdiğini tarihi belgelerle aktardı.
Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel, “Türk Dünyasında Kadın” konusuna odaklandığı konuşmasında; Türk kültür ve töresinde kadının ve erkeğin birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu belirtti. Cumhuriyetin kazanımlarının bir kadın akademisyen olarak önemine değinen Yücel, kurucusu olduğu Umayana Türk Dünyası Kadınlar Birliği bünyesinde yürüttükleri çalıştaylar ve röntgen çalışmalarıyla Balkanlar’dan Türkistan coğrafyasına kadar Türk kadınının mevcut durumunu, öncü rollerini ve kültürel bağları güçlendirmedeki stratejik önemini paylaştı.
Doç. Dr. Ümmü Gülsüm Candeğer ise “Milli Bayram Olgusu ve Cumhuriyet Bayramı Kutlamaları” başlıklı konuşmasında; milli bayramların toplumsal birlikteliği sağlayan ve ortak coşku yaratan işlevine değindi. Osmanlı’nın son dönemindeki ilk bayram örneklerinden başlayarak 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın yasal olarak kabul edilme sürecini, kabine sistemine geçiş krizlerinin nasıl aşıldığını ve Mustafa Kemal Atatürk’ün demokrasi ile halk iradesine dayalı vizyonunu anlattı.
